Fotoğraflarını gördüğünüz makineleri kendi ellerimle 1999 yılı olmalı Belediye Kültür Evi zemin katına taşıdık. Mersin’den usta getirerek çalışı duruma getirdik. O yıllarda yayınlanan Belediye dergisinin orta sayfasında haberi de çıktı. Bina restore edilecekti. Belediyeye yazı yazdım makineleri uygun bir yere taşıyalım diye. Sonra belediye başkanı Mustafa Turgut’a bizzat gittim. Konunun önemini anlattım. Bunların kazasız belasız taşınmasına nezaret edebileceğimi söyledim. Bana yazdığı cevapta: “Bahsettiğiniz makine ve ekipmanlar personelimizce uygun gördüğümüz bir yere taşınacaktır” dedi. Sonra araştırdım balyozla kırılıp parçalanarak hurdacıya satılmış. Neredeyse üç yıl oldu savcılıktan olaya müdahil olduğum halde bir dönüş olmadı.

Makinaları yerleştirdiğimde meraklıların okuması için şu bilgileri yazıp odanın duvarına asmıştım.

“Şu anda müzemizde baskı ve dizgi makinesi olmak üzere iki makine bulunmaktadır. Baskı makinesine çalışma biçiminden dolayı "el sallama, tipo baskı makinesi" denilmektedir. LONDON markasını taşıyan tipo baskı makinesinin yüz yıllık olduğu bilirkişilerce söylenmektedir. Eski bir makine olması dolayısıyla elektrik olmadığı yerlerde veya elektriğin kesik olması halinde büyük kasnağı elle döndürmek suretiyle baskı yapabilme özelliğine sahiptir.

Dizgi makinesine ise "entertip” denilmektedir. Görülen makine 1937 model olup Amerikan yapısıdır. Sınıfının en iyisidir. Oldukça karışık bir yapıya sahiptir. Bugün bilgisayar ne kadar insanları hayrete düşürüyorsa entertip dizgi makinesi de zamanının şartlarında aynı idi. Tuşlara basıldığında harf ve sembollerin düşmesini sağlayan doksan dokuz adet gam ve çubuk vardır. Yere bastığı kaideye ( ayaklara ) kazayağı denir. Kasaya harfleri getiren aygıta mini bar, harfleri kasaya dağıtan aygıta ana bar denilmektedir. Pota denilen kısımda antimonlu kurşun eriyiği bulunur. Matris denilen pirinç harfler satırın kalıbını oluşturur. Antimonlu kurşun eriyiği buraya akarak donar ve yazılan yazının satırını oluşturur. Kelime aralarındaki boşluğu sağlayan parçaya espas denilmektedir. Espasların bulunduğu bölüme espas kutusu denilir.”

Göz göre göre matbaacılık için çok önemli asırlık makine ve donanımlar yok edildi. Çok gayret ettim. Ama yalnız kaldığım için başaramadım. Daha doğrusu eski eserin, etnografik eserin, daha da önemlisi kentimize kurulacak “Kent Müzesine” zenginlik katacak ve ilçemiz için hatırası da olan bu eserlerin kıymetini bilmeyenler beni anlamadılar.

Görüntünün olası içeriği: 1 kişi, şunu diyen bir yazı '1976 yılı ile 1998 yılları arasında ilçemizde yayınlanan günlük bir gazetenin baskısının yapıldığı makina ve bu günlük gazetenin dizgi makinası (Entertip) şu anda Belediyemiz Kültür Evi' nde sergilen- mektedir. Baskı Makinası Dizgi Makinası'

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
“”