Viranşehir'in Lezzet Mirası: Şelengo
Bazı şehirler, tarihî eserleriyle hafızalarda yer eder. Bazıları doğal güzellikleriyle, bazıları ise insanının misafirperverliğiyle anılır. Viranşehir ise bütün bunların yanında, kendine özgü lezzetleriyle de hafızalarda iz bırakmayı başaran kadim şehirlerimizden biridir.
Bu lezzetlerin başında ise hiç şüphesiz Şelengo gelir.
Dışarıdan bakıldığında belki sıradan bir sebze gibi görülebilir. Ancak Viranşehir sofralarında Şelengo, sadece yenilen bir ürün değil; çocukluk hatıralarını, yaz mevsiminin bereketini ve toprağın cömertliğini anlatan bir kültür mirasıdır.
Acuru andıran görüntüsü, hıyar ile kavun arasında kendine has aroması ve ferahlatıcı tadıyla Şelengo, yaz sıcaklarının en doğal serinliğidir. Özellikle tarladan yeni koparıldığında yayılan kendine özgü kokusu, Viranşehir'in bereketli topraklarının adeta bir imzasıdır.
Yıllardır bu topraklarda sofraların vazgeçilmezi olan Şelengo, kimi zaman yoğurtla hazırlanan cacığın başrolünde, kimi zaman domates, biber ve yöresel baharatlarla yapılan salataların en önemli lezzetidir. En sade hâliyle bile sofraya ayrı bir renk ve bereket katar.
Aslında Şelengo, yalnızca bir tarım ürünü değildir. O, kuşaktan kuşağa aktarılan bir yaşam kültürünün de temsilcisidir. Tarlada yetiştiren üreticinin emeğini, aile sofralarının sıcaklığını ve misafire ikram edilen samimiyeti içinde barındırır.
Bugün ülkemizin birçok bölgesinde benzer ürünler yetiştiriliyor olabilir. Ancak Viranşehir'in güneşiyle olgunlaşan, toprağından ve suyundan beslenen Şelengonun kendine özgü aromasını başka yerde bulmak kolay değildir. Çünkü bazı tatları oluşturan yalnızca toprak değildir; iklim, gelenek ve insan emeği de o lezzetin ayrılmaz parçalarıdır.
Yerel ürünler, şehirlerin kimliğini oluşturan en önemli değerler arasındadır. Nasıl ki Gaziantep denildiğinde baklava, Malatya denildiğinde kayısı akla geliyorsa, Viranşehir denildiğinde de Şelengo mutlaka hatırlanmalıdır. Bu değerlerin korunması, üretimin desteklenmesi ve gelecek nesillere aktarılması, kültürel mirasımıza sahip çıkmanın da bir gereğidir.
Çünkü bir şehrin hafızası yalnızca taş binalarda ya da tarih kitaplarında yaşamaz; bazen bir meyvenin kokusunda, bazen bir sebzenin tadında, bazen de çocukluğumuzun yaz sofralarında saklıdır.
Şelengo da Viranşehir'in hafızasında yaşayan en güzel lezzetlerden biridir.
Songül Özer