HALİL FIRAT: KASIM GÜLPINAR’A TEŞEKKÜR EDİYORUZ
Samsat’ın tarihi ve kültürel zenginlikleri Bakü’de tanıtıldı
Adıyaman’ın kadim ilçelerinden Samsat, Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de düzenlenen “Samsat Tanıtım Günleri” ile tarihini, kültürünü, manevi değerlerini ve yöresel ürünlerini Azerbaycanlılarla buluşturdu.
3-11 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilen etkinliklere Samsat Belediye Başkanı Halil Fırat’ın yanı sıra belediye meclis üyeleri de katıldı.
Azerbaycan’da yaşayan Adıyamanlıların da yoğun ilgi gösterdiği programda Samsat’ın yöresel ürünleri tanıtılırken, ilçenin binlerce yıllık tarihine damga vuran önemli değerler de anlatıldı. Samsat’ta makamı bulunan sahabe Safvân bin Muattal Hazretleri ile antik Samosata’da dünyaya gelen ünlü düşünür, retorikçi ve hiciv yazarı Lukianos, etkinliklerin kültürel ve tarihî tanıtım başlıkları arasında yer aldı.
Samsat, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış, Kommagene Krallığı döneminde başkentlik yapmış kadim bir yerleşim merkezi olarak biliniyor. Günümüzde Atatürk Baraj Gölü kıyısında bulunan ilçe, tarihî mirasının yanı sıra inanç turizmi, doğal güzellikleri ve yöresel ürünleriyle de dikkat çekiyor.
Fırat’tan, Hüseyin Büyükfırat’a fahri hemşerilik beratı
Samsat Tanıtım Günleri kapsamında Türkiye ile Azerbaycan arasındaki sosyal, kültürel ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine katkılarından dolayı Azerbaycan-Türkiye İş Adamları Birliği Başkanı Hüseyin Büyükfırat’a Samsat Belediyesi tarafından “Fahri Hemşehrilik Beratı” ve teşekkür plaketi takdim edildi.
Başkan Halil Fırat, Samsat’ın sınırlarını aşan bir tanıtım hamlesi başlattıklarını belirterek, ilçenin sahip olduğu değerleri uluslararası platformlara taşımaya devam edeceklerini söyledi.
Samsat’ın yalnızca Adıyaman’ın küçük bir ilçesi olarak görülmemesi gerektiğini ifade eden Fırat, ilçenin binlerce yıllık tarihinin, kültürel mirasının ve manevi değerlerinin çok daha geniş kitlelere anlatılmayı hak ettiğini vurguladı.
Bakü’de Şanlıurfa ve Samsat buluşması
Samsat Tanıtım Günleri'nin düzenlendiği tarihlerde Şanlıurfa’nın kültürel değerlerinin tanıtımı amacıyla Bakü’de bulunan Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Kasım Gülpınar da programa katıldı.
Gülpınar konuşmasında Türkiye-Azerbaycan kardeşliğine dikkat çekerek iki ülke arasındaki tarihî ve kültürel bağların önemini vurguladı.
Samsat Belediye Başkanı Halil Fırat ise konuşmasında Gülpınar’a teşekkür ederek, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından Şanlıurfa ve özellikle Siverek halkının Adıyaman'a gösterdiği dayanışmayı unutmadıklarını söyledi.
“O zor günlerde ilk koşanlardan biri Şanlıurfalı kardeşlerimizdi”
Başkan Fırat, deprem günlerinde yaşanan dayanışmayı şu sözlerle anlattı:
“6 Şubat sabahı Adıyaman tarihinin en büyük acılarından birini yaşadı. Kar yağıyor, yollar kapanmış, insanlarımız enkaz altında yakınlarından gelecek bir ses bekliyordu. İşte o zor günlerde yardımımıza ilk koşanlar arasında Şanlıurfalı ve özellikle Siverekli kardeşlerimiz vardı.
Kendi imkânlarıyla ekmek fırınlarını çalıştırdılar, ekmeklerini, aşlarını bizimle paylaştılar. Araçlarına ne koyabiliyorlarsa koyup Adıyaman’a koştular. Acımızı kendi acıları bildiler. O gün kurulan gönül köprüsünü bizim unutmamız mümkün değildir.”
Fırat, Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Kasım Gülpınar’ın da Adıyaman ve Samsat’a yakın ilgi gösterdiğini belirterek şöyle devam etti:
“Sayın Kasım Gülpınar, bizim için yalnızca bir belediye başkanı veya siyasetçi değildir. Bölgemizin meselelerine duyarlı, tecrübesi ve birikimiyle saygı duyduğumuz bir büyüğümüzdür. Adıyaman’a ve Samsat’a gösterdiği yakın ilgi ve dostluk için kendisine Samsat halkı adına teşekkür ediyorum.”
“Azerbaycanlı kardeşlerimizin yaptıklarını da unutmadık”
Başkan Halil Fırat, 6 Şubat depremlerinin ardından Azerbaycan halkının Türkiye için ortaya koyduğu dayanışmaya da özel bir parantez açtı.
Deprem haberlerinin ardından Azerbaycan’da büyük bir yardım seferberliği başladığını hatırlatan Fırat, şunları söyledi:
“O kara günlerde Azerbaycanlı kardeşlerimizin gösterdiği vefayı da unutmadık. Eski otomobiline yatağını, yorganını, elinde ne varsa bağlayarak Türkiye’ye yardım için yola çıkan Azerbaycanlı kardeşimizin görüntüsü hafızalarımızdan silinmedi. Millet olmak, kardeş olmak böyle günlerde belli olur. ‘İki devlet, tek millet’ sözünün yalnızca bir slogan olmadığını 6 Şubat’ta bir kez daha gördük.”
Azerbaycanlılara Samsat daveti
Başkan Fırat, Bakü’deki program aracılığıyla Azerbaycan halkını Samsat ve Adıyaman’a davet etti.
“Samsat, sadece bugün yaşayan insanların şehri değildir. Binlerce yıllık medeniyetlerin izlerini taşıyan bir tarih hazinesidir. Sahabe Safvân bin Muattal Hazretleri’nin manevi mirasına ev sahipliği yapıyoruz. Samosata’nın yetiştirdiği Lukianos gibi dünya düşünce ve edebiyat tarihinde iz bırakmış bir değerimiz var. Yöresel ürünlerimiz, mutfağımız, Fırat’ın bereketi ve misafirperver insanımız var. Azerbaycanlı kardeşlerimizi Adıyaman’a ve Samsat’a bekliyoruz.”
Belediye meclis üyeleri için de farklı bir tecrübe oldu
Samsat Belediye Başkanı Halil Fırat, Bakü programının belediye meclis üyeleri açısından da önemli bir tecrübe olduğunu belirtti.
Meclis üyelerinden bazılarının ilk kez yurt dışına çıktığını ifade eden Fırat, “Biz bir taraftan Samsat’ımızı Azerbaycan’da tanıtmaya çalışırken, belediye meclis üyelerimiz de Bakü’yü, Azerbaycan’ın şehircilik anlayışını, kültürünü ve insanlarını yakından tanıma fırsatı buldular. Yerel yönetimlerde farklı şehirleri görmek, incelemek ve iyi uygulamalardan yararlanmak önemlidir. Samsat’a döndüğümüzde bu ziyaretin kazandırdığı tecrübeleri ilçemiz adına değerlendireceğiz” dedi.
Azerbaycan’da düzenlenen ve başarıyla gerçekleşen tanıtım günleri sonrası gazetemize değerlendirmelerde bulunan Samsat belediye başkanı Halil Fırat uluslararası alanda Samsat’ı tanıtmaya çalıştık, bu organizasyon nedeniyle bir çok kurum ve kuruluşla bir araya geldik ilçemizi anlattık. Broşürler dağıttık konuşmalar yaptık dedi.
SAFVÂN BİN MUATTAL KİMDİR?
Samsat’ın inanç turizmi açısından taşıdığı önemin merkezinde sahabe Safvân bin Muattal yer alıyor.
Tam adı Ebû Ömer (Ebû Amr) Safvân bin Muattal es-Sülemî ez-Zekvânî olan Safvân bin Muattal, Hz. Muhammed döneminde yaşamış sahabelerdendir. Kaynaklara göre hicretin 5. yılından önce Müslüman olmuş, Hendek Gazvesi ve sonraki seferlere katılmıştır.
İslam tarihinde özellikle İfk Hadisesi dolayısıyla tanınmaktadır. Hz. Âişe'nin Medine’ye dönüş yolculuğunda ordunun gerisinde kalmasının ardından kendisini bulan Safvân bin Muattal, Hz. Âişe’yi devesine bindirerek kafileye ulaştırmış; daha sonra ortaya atılan iftira üzerine Kur’an-ı Kerim’de nazil olan ayetlerle Hz. Âişe’nin masumiyeti ortaya konulmuştur.
Safvân bin Muattal daha sonra İslam fetihlerinde de görev aldı. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre İyâz bin Ganm tarafından Hicrî 18 yılında Habîb bin Mesleme ile birlikte Sümeysât’a, yani bugünkü Samsat’a gönderilen birliklerin kumandanlığına tayin edildi. Vefat tarihi ve yeri konusunda tarihî kaynaklarda farklı rivayetler bulunmakla birlikte, Samsat’ta Safvân bin Muattal adına önemli bir makam ve külliye bulunmaktadır. Samsat bugün bu manevi mirası inanç turizmi açısından en önemli değerlerinden biri olarak yaşatmaktadır.
SAMSATLI LUKİANOS KİMDİR?
Samsat’ın dünya kültür tarihine kazandırdığı bir diğer önemli isim ise Batı kaynaklarında “Lucian of Samosata”, bölgede ise Samsatlı Lukianos olarak bilinen düşünür ve yazardır.
Roma İmparatorluğu döneminde Samosata adıyla bilinen bugünkü Samsat’ta MS 2. yüzyılda dünyaya gelen Lukianos; retorik, felsefe, hiciv ve edebiyat alanındaki eserleriyle antik dünyanın dikkat çeken isimlerinden biri oldu.
Gençlik yıllarında dönemin önemli kültür merkezlerinde eğitim gören Lukianos; Antakya, Atina, Roma ve dönemin farklı şehirlerinde bulundu. Özellikle hiciv ve eleştiri alanındaki güçlü üslubuyla tanındı. Felsefi akımları, hurafeleri, toplumsal çelişkileri ve döneminin düşünce hayatını mizahi ve eleştirel bir dille ele aldı.
Lukianos’a atfedilen çok sayıda eser günümüze ulaşmıştır. Bunların en dikkat çekicilerinden “Gerçek Bir Hikâye” adlı eserinde Ay’a yolculuk gibi dönemine göre olağanüstü hayal gücü gerektiren unsurlara yer vermesi nedeniyle eser, bilimkurgu edebiyatının çok erken örneklerinden biri olarak değerlendirilmektedir.
Samsat Belediyesi de Lukianos’u ilçenin yetiştirdiği büyük düşünürlerden biri olarak tanıtmakta; felsefeci, hukukçu, retorikçi ve hiciv yazarı kimliğini öne çıkarmaktadır. Böylece Samsat, bir tarafta Safvân bin Muattal’ın manevi mirasını, diğer tarafta Lukianos’un yaklaşık iki bin yıl öncesine uzanan düşünce ve edebiyat mirasını aynı coğrafyada buluşturan ender Anadolu yerleşimlerinden biri olarak dikkat çekmektedir.
SAMSAT’IN HEDEFİ: DEĞERLERİNİ DÜNYAYA TANITMAK
Bakü’de gerçekleştirilen Samsat Tanıtım Günleri, küçük bir Anadolu ilçesinin sahip olduğu büyük tarihî ve kültürel birikimin Türkiye sınırları dışına taşınması açısından önemli bir adım oldu.
Atatürk Barajı’nın suları nedeniyle eski yerleşiminden taşınmak zorunda kalan, daha sonra depremlerle mücadele eden Samsat; bugün tarihini, inanç değerlerini, yöresel ürünlerini ve kültürel mirasını turizme kazandırmaya çalışıyor. Samsat Belediyesi de ilçenin tanıtımında Safvân bin Muattal’ın manevi mirası, Samsatlı Lukianos’un düşünce dünyası ve yöresel değerler üzerinden yeni bir tanıtım vizyonu ortaya koyuyor.
Bakü’de kurulan gönül köprüsü ise Samsat’ın tanıtımına yeni bir uluslararası boyut kazandırırken, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki tarihî kardeşliğin yerel yönetimler ve kültürel faaliyetlerle daha da güçlendirilmesine katkı sundu.
Haber: GAP olay
Zeynel Abidin Kıymaz
