Son yıllarda Türk siyasetinde yaşanan gelişmeleri takip ederken insanın aklına ister istemez bazı sorular geliyor.
OY KİME VERİLDİ?
Son yıllarda Türk siyasetinde yaşanan gelişmeleri takip ederken insanın aklına ister istemez bazı sorular geliyor. Özellikle seçimlerden sonra yaşanan parti değişiklikleri, belediye başkanlarının istifaları ve farklı siyasi partilere geçişleri, demokrasinin özüyle ilgili önemli bir tartışmayı yeniden gündeme taşıyor.
Aslında mesele son derece basit bir soruda düğümleniyor:
Biz oyumuzu kime verdik?
Partiye mi?
Yoksa kişiye mi?
Yerel seçimler başta olmak üzere yapılan tüm seçimlerde adaylar vatandaşın karşısına belirli siyasi partilerin bayrakları altında çıkıyor. Seçim kampanyalarını o partinin programı, ilkeleri ve vaatleri üzerinden yürütüyorlar. Seçmen de sandık başına giderken yalnızca adayın şahsiyetini değil, temsil ettiği siyasi anlayışı da değerlendirerek tercihini yapıyor.
Ancak seçimlerin ardından ortaya çıkan bazı tablolar, seçmenin zihninde ciddi soru işaretleri oluşturuyor. Dün bir partinin adayı olarak seçilen bir belediye başkanının bugün başka bir partinin saflarına katılması ya da bağımsız bir çizgiye yönelmesi hukuken mümkün olabilir. Fakat burada asıl tartışılması gereken konu hukuki boyuttan ziyade siyasi etik ve seçmen iradesidir.
Çünkü demokrasi sadece sandığa gitmekten ibaret değildir. Demokrasi aynı zamanda seçmenin iradesine saygı göstermeyi de gerektirir.
Vatandaş oy verirken yalnızca bir kişiye mühür basmaz. O kişinin temsil ettiği siyasi çizgiye, seçim beyannamesine, vaatlerine ve ideolojik duruşuna da onay verir. Seçim günü kurulan sandıkta ortaya çıkan sonuç, sadece bireysel bir başarı değil; aynı zamanda bir siyasi tercihin de sonucudur.
Bu nedenle seçim sonrasında yaşanan parti değişiklikleri, her ne kadar yasal zeminde mümkün olsa da toplum vicdanında farklı şekilde değerlendirilmektedir. Çünkü seçmen kendisine şu soruyu sormaktadır:
"Ben oy verirken bu kişinin birkaç ay sonra başka bir siyasi partide yer alacağını bilseydim yine aynı tercihi yapar mıydım?"
İşte cevabı en çok merak edilen soru budur.
Siyaset kurumu güven üzerine inşa edilir. Güvenin zedelendiği yerde ise vatandaşın siyasete olan ilgisi azalır, seçimlere olan inancı sarsılır ve temsil mekanizması zarar görür. Bugün toplumda siyasete yönelik eleştirilerin önemli bir bölümü de bu güvensizlik ortamından kaynaklanmaktadır.
Belki de artık Türkiye'nin konuşması gereken konulardan biri budur.
Seçimle göreve gelen bir belediye başkanı veya milletvekili, seçildiği siyasi partiden ayrıldığında nasıl bir yol izlenmelidir?
Seçmenin iradesi nasıl korunmalıdır?
Siyasi etik açısından yeni düzenlemelere ihtiyaç var mıdır?
Bu soruların cevabı yalnızca hukukçuların ya da siyasetçilerin değil, doğrudan milletin vermesi gereken cevaplardır.
Çünkü makamlar geçicidir, fakat millet iradesi kalıcıdır.
Seçmenin emaneti yalnızca bir makam koltuğu değildir. O koltuğun arkasındaki siyasi kimlik, verilen sözler ve temsil edilen değerler de bu emanetin ayrılmaz bir parçasıdır.
Bugün sokakta, kahvede, çarşıda, pazarda birçok vatandaşın aklında aynı soru dolaşıyor:
"Ben oy verirken kimi seçtim?"
Bu soruya toplumun vicdanını tatmin edecek net bir cevap verilmeden, siyasete duyulan güvenin yeniden inşa edilmesi kolay görünmüyor.
Çünkü demokrasinin gerçek gücü sandıktan çıkan sonuç kadar, o sonuca gösterilen sadakatte gizlidir.
