Diyarbakır'da kamu arazileri üzerinden yaşananlar, artık münferit bir işgal veya kaçak yapılaşma meselesi olmaktan çıkmış durumda. Karşımızda, devletin malının nasıl olup da birilerinin ticaretine, rant hesabına ve şahsi tasarrufuna konu edilebildiğini gösteren vahim bir tablo var.

DEVLETİN MERASINI KİM SATTI, KİM SEYRETTİ?

Vay ki ne vay!

Diyarbakır'da kamu arazileri üzerinden yaşananlar, artık münferit bir işgal veya kaçak yapılaşma meselesi olmaktan çıkmış durumda. Karşımızda, devletin malının nasıl olup da birilerinin ticaretine, rant hesabına ve şahsi tasarrufuna konu edilebildiğini gösteren vahim bir tablo var.

***

İlk adres Bağlar…

İddiaya göre, devlete ait mera arazileri şahsi mülk gibi pazarlanarak parsel parsel satılmış. Bu işin organizasyonunda ise mahalle muhtarı, harita çizimcisi ve emlakçı kimliğiyle aracılık ettiği öne sürülen isimler bulunuyor.

Üç kişi tutuklandı. Soruşturma sürüyor.

Ancak bu dosyada asıl mesele, tutuklanan üç kişiyle sınırlı değil. Çünkü insanın aklına ister istemez şu sorular geliyor:

Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki bir mera arazisi nasıl oluyor da özel mülk gibi pazarlanabiliyor? Kim, hangi belgeye ve yetkiye dayanarak bu arazileri satışa çıkarabiliyor? Mülkiyet kayıtları ortadayken böyle bir ticaret nasıl yürütülebiliyor?

***

Peki, satın alanlar da hiç mi sorgulamıyor? Bir araziye para ödemeden önce tapusuna, mülkiyetine ve satış yetkisine bakmak kimsenin aklına gelmiyor mu?

Belli ki burada yalnızca bir satış organizasyonunu değil, kamu malının etrafında oluşmuş bir istismar düzenini konuşuyoruz. Soruşturmanın, bu işin arkasındaki bütün bağlantıları ortaya çıkarması gerekiyor.

Ama mesele Bağlar'la sınırlı değil.

***

DOKUZÇELTİK'TE 110 BİN METREKARELİK İŞGAL!

İkinci adres, Yenişehir ilçesine bağlı Dokuzçeltik Mahallesi.

Yaklaşık 110 bin metrekarelik mera alanı üzerindeki yapılaşma, meselenin başka bir boyutunu gözler önüne seriyor. Yenişehir Kaymakamlığı, kamuya ait mera arazisi üzerinde inşa edilen yapıları villa olarak nitelendiriyor ve 20 yapı hakkında yıkım kararı alıyor.

Haklı mı? Elbette kamu arazisinin korunması ve hukuka aykırı yapılaşmaya müdahale edilmesi idarenin görevi.

Ancak bölgede yaşayanlar kendilerini başka bir noktadan savunuyor.

***

Deprem sonrasında buraya yerleştiklerini, kendi imkânlarıyla ev yaptıklarını, bunların villa değil konut olduğunu söylüyorlar. Hatta havuz gerekçe gösterilerek evlerinin villa olarak tanımlanmasına da itiraz ediyorlar.

Fakat asıl dikkat çekici itirazları şu:

"Biz bu arazileri satın aldık. Ev yaptık. Elektrik bağlandı, su verildi, altyapı getirildi, kanalizasyon ve yol hizmetleri sağlandı. Burası mera arazisiyse, yapılaşma kaçaksa bütün bunlar yaşanırken devlet neredeydi?"

Tabii bir de seçmen meselesi var!

***

İşte meselenin en can alıcı noktası da burada başlıyor.

Yıllarca devam eden yapılaşmadan kimsenin haberi olmadı mı? Mera alanındaki yapılaşmaya neden zamanında müdahale edilmedi? Bugün yıkım kararı veren idarenin, dün yaşananlara ilişkin de bir açıklaması olmalı.

Elbette elektrik veya su aboneliği, bir arazi üzerinde mülkiyet hakkı kazandırmaz. Altyapı hizmeti verilmiş olması da kaçak yapılaşmayı kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez.

Ancak idarenin yıllarca seyirci kaldığı bir sürecin sonunda bütün faturayı vatandaşa kesmek de ciddi bir adalet tartışmasını beraberinde getirir.

***

Vatandaşın araziyi kimden, hangi belgeyle satın aldığı; kendisine ne vaat edildiği ve bu süreçte hangi kurumların nasıl işlem yaptığı açıklığa kavuşturulmalıdır. İyi niyetli alıcılarla hukuksuz ticareti organize edenlerin sorumluluğu aynı kefeye konulmamalıdır.

Lakin ucuz etin yahnisi yavan olur gerçeğini de unutmamak gerekir.

***

Mera alanlarının işgal edilerek üzerlerine yapıların dikilmesi, dünün meselesi değil. Yıllardır yazılıyor, çiziliyor, gündeme getiriliyor. Buna rağmen işgalin büyümesi, yapılaşmanın genişlemesi ve kamu arazilerinin rant alanına dönüşmesi engellenemiyor.

Sonra ne oluyor?

Bir operasyon, birkaç tutuklama, ardından yıkım kararları…

Peki, bu noktaya gelinceye kadar kim ne yaptı?

Kamu arazisi bir günde işgal edilmez. 110 bin metrekarelik bir alan kendiliğinden yapılaşmaya açılmaz. Birileri parsel çizerken, satış yaparken, konut inşa ederken kamu kurumlarının denetim mekanizmaları neden devreye girmez?

***

Yetkililer, işgal gerçekleştikten ve yapılar yükseldikten sonra mı yetkili olduklarını hatırlıyor?

Sorgulanması gereken budur.

Çünkü devletin görevi yalnızca suç işlendikten sonra müdahale etmek değil, kamu malının talan edilmesini en başından önlemektir.

Bugün Bağlar'da mera arazilerinin parsel parsel satıldığı iddiası, yarın Dokuzçeltik'te 110 bin metrekarelik alanın işgali…

Bütün bunların ortak sorusu aynı:

Devletin malı sahipsiz mi, yoksa kamu malı üzerinden kurulan bu düzenin hesabını soracak kimse mi yok?

Sizce…

***

GÜNÜN SÖZÜ

Devletin gücü, yalnızca yıkmaya karar verdiğinde değil, yıkıma yol açan hukuksuzluğa zamanında engel olduğunda belli olur