Eskiden her evde olmasa da her iki bahçeden birinde mutlaka dut vardı. Kırmızı, beyaz, siyah olanlardan biri her evin bahçesini süslerdi
Urmu Dut
Sabah sabah üşenmedim, ağaca çıktım, silkeledim, sizlerle paylaştım.
Zor oldu ama değdi.
...
Merak edenler internetten faydalarına bakabilir. Eskiden her evde olmasa da her iki bahçeden birinde mutlaka dut vardı. Kırmızı, beyaz, siyah olanlardan biri her evin bahçesini süslerdi. Faydaları saymakla bitmez. Yaprağı yemeğe ve ipekçiliğe, dalları bağlara, odunu ise, yani gövdesi enstrümana yarar, ele geçmezdi. En iyi bağlama duttan yapılır.
Eskiden cami inşaatlarında su çıkan yerlerde temele dut gövdesinden yapılan kalaslar yerleştirildiğini biliyoruz. Dut ağacının gövdesi ve kökleri kolayca çürümez. Zeminde kazık görevi görür.
Bağ evleri görüyorum. Özellikle Adıyaman'ın güneyinde, baraja doğru... Tarım arazilerinde yapılmalı mı yapılmamalı mı ayrı bir konu, ancak şunu söyleyeyim, bırakın şu iğdeleri, çamları, servileri... eğer sinek vs için deniyorsa bilinsinki en büyük sinek yuvası bu türler. Meyve ağaçları bunlardan daha sağlıklı, daha az haşereye ev sahipliği yapar. En azından dönemseldir. Ama servi, mazı ve diğer her dem yeşil bitkiler sürekli haşare tutar. Sık sık ilaçlanmaları gerekir. Bunun da kimyasal olduğunu söylememe gerek yok sanırım.
Nereden nereye... urmu duttan başkadık, kimyasal mücadeleye geldik.
Duta dönelim.
Bahçeli evde oturuyırsanız, bu bağ evi olur, müstakil ev olur fark etmez, yetişme muhitine uygun meyve ağaçlarından vazgeçmeyin. Adıyaman için söylüyorum, dut, nar, yeni dünya, asma (yaprak için, üzüm için), bazı kayısı ve erik türleri, yaş hurma, incir, zeytinden asla vazgeçmeyin. Hatta tarlanızın sınırında bile bu türlerden biri mutlaka olsun. En azından zeytin olsun. Zeytin her dem yeşil bir tür. Bahçede de olur. Hem dekoratif, hem meyvesi var. Ayrıca uzun ömürlü. Evladiyelik. Torunun torunu bile görebilir.
Ben bahçemdeki benzer ağaçları tek tek kestim. Kalanı da keseceğim. Yerine meyveli türlerden dikiyorum. Bu fotoğrafta gördüğünüz urmu dut. Siyah dut ayrıca var. Ama yemeğe pek gelmez. Daha çok reçellik. Urmu dut hem sofralık hem reçellik. Ekolojimize de uygun. Harika bir tür. Dedim ya meraklısı internetten bakabilir. Saymakla bitmeyen faydaları var. Bizzat yaşayan, gören biri olarak söylüyorum.
Kolay gelsin.
Not: Her dem yeşil yazmamın sebebi, bazen yaprağını dökmeyenler olarak yazılması. Yaprağını dökmeyen tür yok. Ancak dipten yeni yaprak çıkmakta, eskiyi dökmekte. Bu yüzden sürekli yeşil görünür. En doğrusu her dem yeşil olarak ifade etmek. Çünkü biz daima yeşil görüyoruz.
